Instytut Ochrony Środowiska działa w następujących polach: - Opracowywanie podstaw strategii i polityki ekologicznej Polski i uczestniczenie w opracowaniach międzynarodowych, - Kompleksowe badania środowiska, zwłaszcza procesów i skutków jego degradacji ze szczególnym uwzględnieniem obszarów przemysłowej degradacji, - Ochrona atmosfery przed zanieczyszczeniem, - Ochrona klimatu, - Ochrona przed hałasem i wibracjami, - Ochrona krajobrazu i żywych zasobów przyrody,. - Ochrona i odnowa biologicznie czynnej powierzchni ziemi, - Ochrona i odnowa zasobów wodnych - Ochrona Bałtyku i jego pobrzeża, - Gospodarowanie odpadami w środowisku, W podanych wyżej polach Instytut prowadzi prace badawcze i aplikacyjne, zgodnie ze statutowym zakresem działania. W zakres działania Instytutu wchodzi ponadto: - współpraca międzynarodowa i krajowa w zakresie ochrony środowiska, - edukacja ekologiczna, - udzielanie aprobat technicznych na urządzenia do oczyszczania ścieków i przeróbki osadów, - wydawanie opinii o przewidzianych do rejestracji w Polsce środków ochrony roślin w zakresie bezpieczeństwa dla środowiska, - wdrażanie i upowszechnianie wyników prac Instytutu poprzez wydawnictwa własne, organizowanie zjazdów, konferencji i sympozjów krajowych, - działalność biblioteczna i informacyjna. Ważnym przedmiotem działania IOŚ są kompleksowe badania środowiska, integrujące badania prowadzone w większości pól badawczych. Member of IUCN The World Conservation Union.